Strona główna Urząd gminy Galeria Linki Kontakt

Relacja ze spaceru z przewodnikiem po Żuławkach i Drewnicy Drukuj Stworz PDF

Relacja ze spaceru z przewodnikiem po Å»uÅ‚awkach i Drewnicy, który odbyÅ‚ siÄ™ w niedzielÄ™ 28 wrzeÅ›nia.

 

Å»uÅ‚awki i Drewnica to dwie malownicze miejscowoÅ›ci żuÅ‚awskie, leżące po dwóch stronach Szkarpawy. Mimo iż sÄ… to dwie wsie to praktycznie Å‚Ä…czy je wszystko. Dla nas te miejscowoÅ›ci tworzÄ… jedność, wspóÅ‚istniejÄ… – nie wyobrażamy sobie ich oddzielnie. JeÅ›li zawitasz do Å»uÅ‚awek to wiadomo, odwiedzisz DrewnicÄ™, a gdy przyjedziesz do Drewnicy to zwiedzisz także Å»uÅ‚awki :). Dlatego też kolejna wycieczka z cyklu „Zwiedzamy Å»uÅ‚awy” zawitaÅ‚a do tzw. „żywego skansenu”, gdzie zabytki sÄ… na wyciÄ…gniÄ™cie rÄ™ki, czyli do Å»uÅ‚awek i Drewnicy.



 

Rozpoczynamy spacer z przewodnikiem
Pomimo sÅ‚abej, niedzielnej komunikacji publicznej, na miejsce zbiórki przybyÅ‚y aż 33 osoby, pochodzÄ…ce z terenu 4 województw: Pomorskiego, WarmiÅ„sko-Mazurskiego, Wielkopolskiego oraz ÅšlÄ…skiego. NajwiÄ™cej turystów przyjechaÅ‚o z Trójmiasta i okolic. 
Przewodnikiem oprowadzajÄ…cym nas po Å»uÅ‚awkach i Drewnicy byÅ‚ Pan Tomasz Sosnowski ze Stowarzyszenia „Drewnica”, aptekarz fascynujÄ…cy siÄ™ historiÄ… swojego regionu. DziÄ™ki zaangażowaniu Pana Tomasza poznaliÅ›my wiele ciekawych faktów z historii obu wsi. Trasa wycieczki przebiegaÅ‚a wzdÅ‚uż gÅ‚ównych dróg (oraz kilku pobocznych) w Å»uÅ‚awkach i Drewnicy.

 

Krótko o historii Å»uÅ‚awek i Drewnicy
Obie wsie – opowiada Pan Tomasz Sosnowski - zaÅ‚ożyli Krzyżacy w poÅ‚owie XIV wieku na prawie cheÅ‚miÅ„skim. Chcieli w ten sposób przyciÄ…gnąć osadników z Europy Zachodniej , którzy specjalizowali siÄ™ w „ujarzmianiu” żuÅ‚awskiej ziemi. 
W XVI w. Å»uÅ‚awy przechodzÄ… pod panowanie paÅ„stwa polskiego. Wolność religijna panujÄ…ca w naszym kraju (wyznaniowa) kusi rzesze osadników z zagranicy w szczególnoÅ›ci Mennonitów.
Wojny napoleoÅ„skie i liczne XIX –wieczne powodzie zubożyÅ‚y terytorialnie i liczebnie DrewnicÄ™ i Å»uÅ‚awki.
Budowa Przekopu Wisły pod koniec XIX w. spowodowała zmniejszenie obszaru obu wsi.
Obecny ksztaÅ‚t/ukÅ‚ad przestrzenny Å»uÅ‚awek i Drewnicy zostaÅ‚ ustalony na przeÅ‚omie XIX i XX wieku poprzez zagÄ™szczenie zabudowy przy gÅ‚ównych drogach.



ZaglÄ…dajÄ…c do wnÄ™trz domów podcieniowych
Å»uÅ‚awki znane sÄ… przede wszystkim z domów podcieniowych. We wsi znajdujÄ… siÄ™ aż tego typu obiekty! 
NaszÄ… wycieczkÄ™ rozpoczÄ™liÅ›my od zwiedzenia najstarszego domu, wybudowanego w 1721 r. ale przebudowanego w 1803 r. przez najsÅ‚ynniejszego budowniczego Å»uÅ‚aw, Petera Loewena. W trakcie tej przebudowy dostawiono do obiektu część podcieniowÄ…. Od kilku lat dom znajduje siÄ™ w trakcie gruntownego remontu – mimo tego, dziÄ™ki uprzejmoÅ›ci wÅ‚aÅ›cicieli, mogliÅ›my zajrzeć do Å›rodka. PrzeszliÅ›my siÄ™ po parterze, oglÄ…dajÄ…c sieÅ„ z malowniczymi schodami, zobaczyliÅ›my czarnÄ… kuchniÄ™, drzwi dwoinkowe, piec kaflowy oraz, oczywiÅ›cie fragmenty przedwojennych gazet, którymi oklejano Å›ciany.

 


 

Drugim domem, do którego zajrzeliÅ›my, byÅ‚ dom podcieniowy, zwany przez miejscowych „wÅ‚oskim”, a to ze wzglÄ™du na wÅ‚aÅ›ciciela, który jest wÅ‚aÅ›nie WÅ‚ochem. Dom ten pochodzi z 1825 roku. Zachowany jest w bardzo dobrym stanie, a wewnÄ…trz znajduje siÄ™ wiele z przedwojennego, pieczoÅ‚owicie odrestaurowanego, wyposażenia. WÅ‚aÅ›ciciele i opiekunowie dbajÄ… o zabytek – widać, że obdarzyli go ogromnÄ… miÅ‚oÅ›ciÄ…, skupiajÄ…c swÄ… uwagÄ™ nawet na najmniejszych detalach. 
W Å»uÅ‚awkach znajdujÄ… siÄ™ jeszcze 2 domy podcieniowe. Ten najbardziej rozpoznawalny, znajdujÄ…cy siÄ™ w centrum wsi, przy gÅ‚ównej drodze, zbudowany zostaÅ‚ w 1797 r. a w 1851 r. przeszedÅ‚ remont, kiedy to zostaÅ‚ dobudowany podcieÅ„. Drugi dom oddalony jest od centrum wsi. Pochodzi z roku 1859.

 

Apteka - dawna fabryka kapsuÅ‚ek 
Niepozornym, ale fascynujÄ…cym miejscem jest apteka w Drewnicy. W tym oto miejscu Pan Tomek zaprezentowaÅ‚ nam wystawÄ™ zdjęć archiwalnych Drewnicy oraz przytoczyÅ‚ historiÄ™ dawnej fabryki kapsuÅ‚ek. 
Historia apteki w Drewnicy – opowiada Pan Tomek - jest zwiÄ…zana z najstarszym niemieckim przedsiÄ™biorstwem farmaceutycznym Pohl & Boskamp, które istnieje nieprzerwanie do dnia dzisiejszego.
Firma swojÄ… dziaÅ‚alność rozpoczęła w Berlinie w 1835 roku. W 1878 r. jej ówczesny wÅ‚aÅ›ciciel – George Gustav Pohl – przeniósÅ‚ produkcjÄ™ do starej wsi koÅ›cielnej Schönbaum (Drewnica), poÅ‚ożonej przy ujÅ›ciu rzeki WisÅ‚y niedaleko GdaÅ„ska.
Lata 80- te XIX w. przyniosły pierwsze oficjalne sukcesy na targach światowych w Wiedniu i Londynie i w ciągu zaledwie kilku lat małe przedsiębiorstwo rozwinęło się w znaczącą fabrykę.
W nastÄ™pnych latach Gustav Pohl opracowaÅ‚ recepturÄ™ pierwszych kapsuÅ‚ek żelatynowych nierozpuszczalnych w żoÅ‚Ä…dku, lecz w jelicie cienkim, co umożliwiÅ‚o produkcjÄ™ leków, które z powodu drażniÄ…cego dziaÅ‚ania na żoÅ‚Ä…dek nie mogÅ‚y być wczeÅ›niej stosowane.
W pierwszych latach XX wieku firma przeżywaÅ‚a okres najwiÄ™kszego rozkwitu. Rozbudowano zakÅ‚ad produkcyjny a także wybudowano willÄ™ – rodzinnÄ… siedzibÄ™, w której obecnie mieÅ›ci siÄ™ oÅ›rodek zdrowia w Drewnicy.
WiÄ™cej o historii tego miejsca przeczytacie w wywiadzie z Panem Tomaszem Sosnowskim, tutaj: http://kochamyzulawy.wordpress.com/2014/07/02/historia-apteki-w-drewnicy-wywiad-z-tomaszem-sosnowskim/

 

 

Wiatrak koźlak

 
WizytówkÄ… Drewnicy jest wiatrak „koźlak”.

Wzniesiono go w 1718 r.

Jego charakterystycznÄ… cechÄ…, jak każdego „koźlaka”

jest sposób nastawiania na wiatr –

caÅ‚y obiekt ustawiony na koźle obraca siÄ™ wokóÅ‚ wÅ‚asnej osi.

Do wiatraka wchodzi siÄ™ po wysokich schodach, z których roztacza siÄ™

panorama na przepiÄ™knÄ… okolicÄ™ (w oddali widać nawet dom, którym

mieszkała matka Czesława Miłosza).

Wewnątrz wiatraka zachowały się mechanizmy

oraz kilka elementów starego wyposażenia. 


Warto nadmienić, że kiedyś w Drewnicy znajdowało się jeszcze

kilka wiatraków. Przedostatni spÅ‚onÄ…Å‚ w 1989 roku.

 

 

 

Co jeszcze można zobaczyć w „żywym skansenie”? 
Ciężko wymienić wszystkie piÄ™kne obiekty z obu wsi jednak jest kilka, które zapadajÄ… w pamiÄ™ci.
Na przykÅ‚ad dom w Å»uÅ‚awkach, z przepiÄ™knie zdobionymi Å¼eliwnymi schodamiwejÅ›ciowymi. Obiekt ten zbudowany zostaÅ‚ w 1843 r. Na tyÅ‚ach domostwa znajdujÄ… siÄ™ odrestaurowane zabudowania gospodarcze. 
ZajrzeliÅ›my także do tutejszego koÅ›cioÅ‚a, który mimo iż nie jest wyjÄ…tkowo wiekowy, to skrywa kilka ciekawostek. NajwiÄ™ksze zainteresowanie wzbudziÅ‚y Å‚awki: każdy rzÄ…d zamykany jest drzwiczkami z obu stron, a dodatkowo Å‚awy wyposażono jeszcze w wysuwane z boku, wÄ…skie Å‚awki.

 

 

W Drewnicy także znajdują się przepiękne domostwa.

W samym centrum wsi stoi niewielki dom z bogato zdobionymi detalami.

UwagÄ™ przykuwa w szczególnoÅ›ci przepiÄ™kna weranda. 

Innym obiektem, na który warto zwrócić uwagÄ™

to w caÅ‚oÅ›ci zachowana zagroda holenderska, typu wzdÅ‚użnego.

Powstała w XIX wieku i składa się z części mieszkalnej połączonej

w linii prostej z budynkami gospodarczymi. Warto jej się przyjrzeć

bo wiÄ™kszość zagród tego typu zostaÅ‚a zredukowana do dwóch

czy nawet tylko jednej części.

 

 

 

 

By dobrze zwiedzić Å»uÅ‚awki i DrewnicÄ™, należaÅ‚oby poÅ›wiÄ™cić im znacznie wiÄ™cej czasu . WÅ›ród innych miejsc, których my już nie zobaczyliÅ›my tego dnia, polecić możemy jeszcze chociażby dwa poniższe.

Åšluza „GdaÅ„ska GÅ‚owa”, mimo iż wydaje siÄ™ znajdować w Å»uÅ‚awkach, to jak poinformowaÅ‚ nas przewodnik, terytorialnie i administracyjnie należy do Drewnicy .
Åšluza – opowiada Pan Tomek - jest zlokalizowana w miejscu gdzie spotykajÄ… siÄ™ dwie rzeki, WisÅ‚a i Szkarpawa. ZostaÅ‚a oddana do użytku w 1895 r. Funkcjonuje od prawie 120 lat i jak siÄ™ jÄ… odwiedza to jakby czas siÄ™ zatrzymaÅ‚ w miejscu (niewiele siÄ™ tam zmieniÅ‚o – tylko teraz jest obsÅ‚ugiwana elektrycznie, a wczeÅ›niej pracÄ… ludzkich rÄ…k).

 
Z innej strony Drewnicy znajduje siÄ™ dom z którym wiąże siÄ™ smutna historia. To w tym domu, stojÄ…cym z dala od centrum Drewnicy, zamieszkaÅ‚a matka CzesÅ‚awa MiÅ‚osza. Gdy wprowadziÅ‚a siÄ™ do tego historycznego domu, zastaÅ‚a tam prawowitÄ…, przedwojennÄ… mieszkankÄ™, która nie mogÅ‚a wczeÅ›niej uciec i nie opuÅ›ciÅ‚a swej posiadÅ‚oÅ›ci, ponieważ byÅ‚a ciężko chora na tyfus. Kobieta zaopiekowaÅ‚a siÄ™ chorÄ…, która niedÅ‚ugo potem zmarÅ‚a. Niestety, matka MiÅ‚osza zaraziÅ‚a siÄ™ tyfusem i po kilku miesiÄ…cach od zamieszkania w Drewnicy, również poniosÅ‚a Å›mierć.

 

 

Dziękujemy!
Serdecznie dziÄ™kujemy wszystkim, którzy razem z nami zwiedzali przepiÄ™kne Å»uÅ‚awki i DrewnicÄ™. Warto tutaj nadmienić, że tego dnia zebraliÅ›my 52,5 kg psiej karmy, którÄ… przekazaliÅ›my do przytuliska w Nowym Dworze GdaÅ„skim.
W szczególnoÅ›ci pragniemy podziÄ™kować Panu Tomaszowi Sosnowskiemu, który tak bardzo zaangażowaÅ‚ siÄ™ w oprowadzenie wycieczki po obu wsiach. DziÄ™kujemy także SoÅ‚tysowi Å»uÅ‚awek, Dawidowi JarmuÅ‚, bez którego ten spacer nie odbyÅ‚by siÄ™. PodziÄ™kowania kierujemy do SoÅ‚tys Drewnicy, Pani MirosÅ‚awy Arcabowicz, za pomoc przy organizacji wydarzenia. Wyrazy uznania przesyÅ‚amy również do PaÅ„ z Klubu Kobiet z Å»uÅ‚awek – dziÄ™kujemy za przepyszny poczÄ™stunek!

 

Organizatorzy: Stowarzyszenie „Kochamy Å»uÅ‚awy”, Stowarzyszenie „Drewnica”, SoÅ‚ectwo Å»uÅ‚awki, SoÅ‚ectwo Drewnica, Klub Kobiet z Å»uÅ‚awek.

 

Autor: Marta Antonina Łobocka





Liczba wyświetleń: 1466