Strona główna Urząd gminy Galeria Linki Kontakt

Podstawowe prawa obywatela w urzędzie Drukuj Stworz PDF

 

Uprawnienia obywatela w urzędzie


Podstawowym aktem prawnym, regulujÄ…cym sposób zaÅ‚atwiania spraw przez organy administracji publicznej jest ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postÄ™powania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000r.) - w skrócie okreÅ›lana jako k.p.a. Zatem do niej przede wszystkim należy siÄ™gnąć w celu pogÅ‚Ä™bienia wiedzy o zagadnieniach poruszonych w tej informacji.


Podstawowe prawa obywatela w urzędzie

Prawo uzyskiwania informacji

Obywatel ma prawo żądać, żeby urzÄ™dnik szczegóÅ‚owo poinformowaÅ‚ go o wszystkich okolicznoÅ›ciach, które mogÄ… wpÅ‚ynąć na ustalenie jego praw i obowiÄ…zków. DziaÅ‚ania urzÄ™du powinny zapobiegać poniesieniu przez zainteresowanÄ… osobÄ™ szkody wynikajÄ…cej z nieznajomoÅ›ci przepisów prawa.
W razie pojawienia siÄ™ jakichkolwiek wÄ…tpliwoÅ›ci, obywatel powinien zwrócić siÄ™ o wyjaÅ›nienia do urzÄ™dnika, zajmujÄ…cego siÄ™ zagadnieniami, których te wÄ…tpliwoÅ›ci dotyczÄ…. Jest on zobowiÄ…zany takich wyjaÅ›nieÅ„ udzielić. Jeżeli zapytany urzÄ™dnik nie zajmuje siÄ™ danÄ… problematykÄ…, powinien on ustalić i wskazać osobÄ™ kompetentnÄ… do udzielenia niezbÄ™dnych wyjaÅ›nieÅ„ i wskazówek.

Podstawa prawna: art. 9 k.p.a.

Terminy załatwienia sprawy przez urząd

Obywatel ma prawo żądać terminowego załatwiania spraw przez urząd. Poniżej wskazane są obowiązujące terminy załatwiania spraw.

Sprawy powinny być zaÅ‚atwiane w urzÄ™dzie bez zbÄ™dnej zwÅ‚oki. Warunkiem niezwÅ‚ocznego zaÅ‚atwienia sprawy jest przedstawienie przez zainteresowanÄ… osobÄ™ odpowiednich dokumentów. UrzÄ…d powinien także zaÅ‚atwić sprawÄ™ niezwÅ‚ocznie, jeżeli posiada wszystkie informacje potrzebne do jej zaÅ‚atwienia lub gdy nie wymaga to gromadzenia dowodów, informacji lub wyjaÅ›nieÅ„.

Z punktu widzenia obywatela najkorzystniejsze jest oczywiście załatwianie spraw od ręki, w czasie pierwszej bytności w urzędzie. Najczęściej jednak na rozstrzygnięcie sprawy trzeba poczekać. W takim wypadku urząd powinien poinformować o tym obywatela i określić termin, w jakim to rozstrzygnięcie nastąpi. Na jego żądanie urząd zobowiązany jest przesłać wydaną decyzję lub postanowienie pod wskazanym adresem.

Jeżeli konieczne jest wyjaśnianie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących sprawy, urząd powinien te okoliczności wyjaśnić oraz rozstrzygnąć sprawę w ciągu jednego miesiąca od dnia złożenia wniosku wraz z dokumentami.

Jeżeli sprawa jest wyjÄ…tkowo skomplikowana, wówczas urzÄ…d ma dwa miesiÄ…ce na jej rozpatrzenie.

Jeżeli strona odwoÅ‚uje siÄ™ od decyzji lub postanowienia do organu wyższego stopnia, wówczas ta instancja powinna rozstrzygnąć sprawÄ™ w ciÄ…gu jednego miesiÄ…ca. Niekiedy terminy, o których mowa powyżej, mogÄ… zostać przekroczone. PrzedÅ‚użenie terminów może nastÄ…pić w szczególnoÅ›ci wówczas, gdy opóźnienie wynika z winy samego zainteresowanego (np. jeżeli nie dostarczyÅ‚ on dokumentów, do których dostarczenia byÅ‚ zobowiÄ…zany) albo z przyczyn niezależnych od urzÄ™du (np. jeżeli urzÄ…d nie może dziaÅ‚ać z powodu powodzi). UrzÄ…d powinien o spodziewanym przekroczeniu terminu powiadomić zainteresowanego, podajÄ…c przyczyny zwÅ‚oki i wskazujÄ…c nowy termin zaÅ‚atwienia sprawy.

Podstawa prawna: art. 35 i art. 36 oraz art. 12 k.p.a.

Wymagane dokumenty

Przed złożeniem wniosku w określonej sprawie należy dowiedzieć się, jakie dokumenty będą musiały być złożone razem z tym wnioskiem.

SzczegóÅ‚owej informacji na ten temat powinien udzielić urzÄ™dnik, zajmujÄ…cy siÄ™ zaÅ‚atwianiem danego rodzaju spraw. Należy siÄ™ upewnić, czy informacja o wymaganych dokumentach jest peÅ‚na,

Opłata skarbowa

Obywatel ma prawo do uzyskania informacji na temat odpłatności związanej ze złożeniem wniosku. Urzędnik powinien go także poinformować, czy złożenie wniosku łączy się z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej oraz podać wysokość tej opłaty.

Odwołania

Prawo składania odwołań do organu wyższego stopnia.

Obywatel ma prawo odwoÅ‚ywania siÄ™ od decyzji wydanej przez urzÄ…d w pierwszej instancji. UrzÄ…d umieszcza na decyzji informacjÄ™ o możliwoÅ›ciach odwoÅ‚ania siÄ™. W pouczeniu takim urzÄ…d okreÅ›la, do jakiej instancji można siÄ™ odwoÅ‚ać oraz w jakim terminie można wnieść odwoÅ‚anie. OdwoÅ‚anie wnosi siÄ™ do organu wyższej instancji w ciÄ…gu 14 dni, za poÅ›rednictwem organu, który wydaÅ‚ decyzjÄ™. Treść odwoÅ‚ania nie musi speÅ‚niać szczególnych wymogów. ZupeÅ‚nie wystarczy, jeżeli wynika z niej, że obywatel jest niezadowolony z rozstrzygniÄ™cia. Ponieważ jednak przytoczenie istotnych argumentów faktycznych i prawnych może mieć znaczenie dla rozstrzygniÄ™cia sprawy przez organ wyższej instancji, w niektórych, bardziej skomplikowanych sytuacjach warto skorzystać z pomocy radcy prawnego, adwokata lub doradcy z organizacji spoÅ‚ecznej zajmujÄ…cej siÄ™ pomocÄ… obywatelom.


Prawo zaskarżania do sądu administracyjnego

Jeżeli decyzja jest niezgodna z prawem, to można jÄ… zaskarżyć do Naczelnego SÄ…du Administracyjnego (NSA). SkargÄ™ można wnieść jedynie po wyczerpaniu możliwoÅ›ci odwoÅ‚ywania siÄ™ od decyzji. Zainteresowana osoba ma na zÅ‚ożenie skargi 30 dni od dnia uzyskania wiadomoÅ›ci o decyzji. Od zÅ‚ożonej skargi należy opÅ‚acić wpis. NSA rozpoznaje również skargi na bezczynność organów.

Podstawa prawna: przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym SÄ…dzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, ze zmianami)

Skargi i wnioski

Obywatel ma prawo skÅ‚adać petycje, wnioski i skargi w zwiÄ…zku z dziaÅ‚alnoÅ›ciÄ… urzÄ™du. Może je skÅ‚adać we wÅ‚asnym imieniu, a także w imieniu innych osób, jeżeli uzyska na to ich zgodÄ™. Petycje, skargi i wnioski można kierować w szczególnoÅ›ci do organów paÅ„stwowych (np. do ministra, wojewody) oraz do organów samorzÄ…du terytorialnego (np. do Wójta, burmistrza, prezydenta miasta).

Podstawa prawna: art. 63 Konstytucji oraz art. 221 k.p.a.

Przedmiotem skargi może być w szczególnoÅ›ci zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadaÅ„ przez wÅ‚aÅ›ciwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworzÄ…dnoÅ›ci lub sÅ‚usznych interesów obywateli, a także przewlekÅ‚e lub biurokratyczne zaÅ‚atwianie spraw.

Podstawa prawna: art. 227 k.p.a.

 





Liczba wyświetleń: 1210